नोबेल पुरस्कार (Nobel Award) NOBEL PURASKAR

  • अल्फ्रेड नोबेल 19 व्या शतकातील एक प्रसिद्ध शास्त्रज्ञ होते.
  • त्याचा जन्म 21 ऑक्टोबर 1833 रोजी स्वीडनमध्ये झाला.
  • त्यांनी डायनामाइट आणि बेलिटाइट नावाचे दोन स्फोटके शोधली.
  • डिसेंबर 10, 1896 रोजी स्फोटक प्रयोग करतांनी त्यांचा मृत्यू झाला
  • अल्फ्रेड नोबेल बद्दल सर्वात आचर्यकारक गोष्ट म्हणजे तो आपल्या संपूर्ण आयुष्यात स्फोटकांचा शोध घेण्यात गुंतलेला होता,
  • परंतु मृत्यू पूर्वीच्या त्यांनी त्यांचा मृतुपत्रात शांतता आणि एकता साठी काम करणार्यांना त्याचे पुरस्कार देण्यासाठी सांगितले ,
  • त्यांच्या नावाने देण्यात येणारे नोबेल पारितोषिक ही जगातील सर्वात प्रतिष्ठित पारितोषिक होय.
दोन वेळा नोबेल पुरस्कार जिंकणारे —
  • मॅडम क्युरी –
  • 1903 मध्ये रेडिओ अॅक्टिव्हेशनच्या शोधासाठी आणि 1911 मध्ये शुध्द रेडियम काढण्यासाठी.
  • लान्स पोंलिंग –
  • सन 1954 मध्ये हर्ब्रिडाइज सिद्धांत करिता आणि
  • 1962 मध्ये  नाभिकीय प्रयोग निषेध सन्धि एक्टिविज्म करिता
  • जॉन बार्दीन –
  • 1956 मध्ये ट्रान्झिस्टरच्या शोधासाठी आणि
  • 1972 मध्ये सुपरकॉन्डक्टिंगच्या तत्त्वासाठी
  • फ्रेडरिक सेंगर –
  • वर्ष 1989 मध्ये व्हायरस न्यूक्लियोटाइडच्या क्रमसूचकतेसाठी
  • 1958 मध्ये इंसुलीनचे रेणू बनविण्यासाठी
  • रेड क्रॉस इंटरनॅशनल कमिटीला [(International Committee of the Red Cross)] 3 वेळा नोबेल शांतता पुरस्कार प्रदान केला आहे.
  • पियरे व मैडम क्यूरी (Pierre and Madame Curie) एकमात्र पति-पत्नी, ज्यांना वर्ष 1903 मध्ये भौतिक करिता नोबेल पुरस्कार प्रदान केल्या गेले
  • मेडम क्यूरी यांना वर्ष 1911 में रसायन विज्ञान करिता नोबेल पुरस्कार मिळाला
  • सर विलियम हेनरी ब्रेग (Sir William Henry Bragg) व त्यांचे पुत्र सर विलियम लोरेन्स ब्रेग भौतिकी करिता नोबेल पुरस्कार प्राप्त करणारे एकमात्र पिता – पुत्र होते त्यांना वर्ष 1915 मध्ये भौतिकी करिता नोबेल पुरस्कार प्रदान केल्या गेले

नोबेल पुरस्कार भारतीय विजेते

१.रवीन्द्रनाथ टैगोर (Rabindranath tagore) – नोबेल पुरस्कार ने  सम्मानित होणारे पहले भारतीय राष्ट्रगीत  चे  रचनाकार रवीन्द्रनाथ टेगोर होते त्यांना 1913 में गीतांजलि करिता  साहित्य चा नोबेल पुरस्कार मिळाला

२.चन्द्रशेखर वेंकटरमन (Chandra Shekhar Venkat Raman) – नोबेल से सम्मानित होणारे दूसरे भारतीय वैज्ञानिक सर चन्द्रशेखर वेंकटरमन ज्यांनी  प्रकाश च्या  प्रकीरण च्या संशोधन करिता वर्ष 1930 में भौतिक चे  नोबेल पुरस्कार देण्यात आले

३. हरगोविन्द खुराना (Har Gobind Khorana) – सिंथेटिक या कृत्रिम जीन च्या  संस्लेषण करिता वर्ष 1968 में हरगोविन्द खुराना को चिकित्सा चा नोबेल पुरस्कार मिळाला होता

४. मदर टेरेसा (Mother Teresa) – भारताला ला अपना घर बनवणारी मदर टेरेसा यांना वर्ष 1979 मध्ये शान्ति चे  नोबेल पुरस्कार ने  सम्मानित केल्या गेले

मूलतः अल्बानिया च्या स्कोपजे मध्ये  जन्मलेल्या मदर टेरेसा चे मुल नाव एग्नेस होते जे 1929 मध्ये  भारतात येऊन स्थाईक झाले व कोलकाता में मिशनरी ऑफ चेरिटी ची  स्थापना केली

५. सुव्राह्रान्यम चन्द्रशेखर (Chandrasekhar Suwrahranyam) – वर्ष 1983 मध्ये यांना भौतिकी चे  नोबेल पुरस्कारने सम्मानित केल्या गेले त्यांनी  व्हाइट ड्रवार्फ च्या संधीत थ्योरी दिली

६. अमर्त्य सेन (Amartya Sen) – वर्ष 1998 मध्ये  अर्थशास्त्र करिता नोबेल पुरस्कार

लन्दन स्कूल ऑफ इकोनोमिक्स  मध्ये  अध्यापन करणारे सेन यांना हा  सम्मान कल्याणकारी अर्थशास्त्र करिता गेला

७. वीएस नायपॉल (V S Naipaul) – भारतीय मूळ के लन्दन मध्ये राहणारे अंग्रेजी लेखक विद्याधर सूरजप्रसाद नायपॉल यांना वर्ष 2001 में साहित्य का नोबेल पुरस्कार

८. वेंकटरमण रामकृष्णन (Venkatraman Ramakrishnan) – वर्ष 2009 में रसायन शास्त्र चे  नोबेल अमेरिका के टॉमस ए स्टेटज और इजराइल की अडा. ई. योनथ च्या सोबत भारतीय मूळ चे  अमेरिकी वेंकटरमण रामकृष्णन यांना संयुक्त पुरस्कार

 

Please follow and like us:
0
Like
6

Add a Comment

English English Hindi Hindi Marathi Marathi